ఉత్తరాఖండ్ కేదార్నాథ్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం పూర్తి వివరాలు

ఉత్తరాఖండ్ కేదార్నాథ్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం పూర్తి వివరాలు


కేదార్నాథ్ ఆలయం, ఉత్తరాఖండ్

ప్రాంతం/గ్రామం :- కేదార్‌నాథ్

రాష్ట్రం :- ఉత్తరాఖండ్

దేశం :- భారతదేశం

సమీప నగరం/పట్టణం :- రాంబారా

సందర్శించడానికి ఉత్తమ సీజన్ :- ఆలయం ఏప్రిల్ నుండి సాధారణంగా నవంబర్ వరకు మాత్రమే తెరిచి ఉంటుంది

భాషలు :- హిందీ & ఇంగ్లీష్

ఆలయ సమయాలు :- ఉదయం 4 నుండి రాత్రి 9 గంటల వరకు.

ఫోటోగ్రఫీ :- అనుమతించబడదు.



కేదార్నాథ్ ఆలయం, కేదార్నాథ్


కేదార్‌నాథ్ మందిరం శివునికి అంకితం చేయబడింది. ఇది కేదార్‌నాథ్‌లోని మందాకిని నదికి సమీపంలో గర్వాల్ హిమాలయ శ్రేణిలో ఉంది. కేదార్‌నాథ్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం మరియు చోటా చార్ ధామ్ సర్క్యూట్‌లో భాగం. చలికాలంలో, కేదార్‌నాథ్ ఆలయం నుండి విగ్రహాలను (దేవతలు) ఉఖిమత్‌కు తీసుకువచ్చి అక్కడ ఆరు నెలల పాటు పూజిస్తారు. శివుడు కేదార్‌నాథ్‌గా ఆరాధించబడ్డాడు, 'కేదార్ ఖండ ప్రభువు', ఈ ప్రాంతం యొక్క చారిత్రక పేరు. ఈ ఆలయం 3,583 మీ (11,755 అడుగులు), రిషికేశ్ నుండి 223 కిమీల దూరంలో మందాకిని నది ఒడ్డున ఉంది. ఇది గంగా నదికి ఉపనది మరియు తెలియని తేదీకి సంబంధించిన రాతి కట్టడం. క్రీ.శ. 8వ శతాబ్దంలో ఆదిశంకరులు సందర్శించినప్పుడు ఈ కట్టడం నిర్మించబడిందని భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుత నిర్మాణం పాండవులు ఆలయాన్ని నిర్మించినట్లు విశ్వసించే ప్రదేశానికి ప్రక్కనే ఉంది. ఇది ఒక గర్భగృహ మరియు మండపాన్ని కలిగి ఉంది మరియు మంచుతో కప్పబడిన పర్వతం మరియు హిమానీనదాలతో చుట్టుముట్టబడిన పీఠభూమిపై ఉంది. ఆలయం ముందు, లోపలి మందిరానికి నేరుగా ఎదురుగా, రాతితో చెక్కబడిన నంది విగ్రహం ఉంది.

కేదార్‌నాథ్ ఆలయానికి ప్రస్తుత ప్రధాన పూజారి లేదా రావల్ శ్రీ వాగీశ లింగాచార్య. శ్రీ వాగీష్ లిగాచార్య కర్ణాటకలోని దావణగెరె జిల్లా హరిహర్ తాలూకా బానువల్లి గ్రామానికి చెందినవారు. కేదార్‌నాథ్‌లో శివుని పూజ సమయంలో, మంత్రాలు కన్నడ భాషలో ఉచ్ఛరిస్తారు.

Kedarnath Jyotirlinga Temple Uttarakhand Full Details


కేదార్‌నాథ్ జ్యోతిర్లింగ ఆలయ చరిత్ర


పాండవులు కేదార్‌నాథ్‌లో తపస్సు చేయడం ద్వారా శివుడిని ప్రసన్నం చేసుకున్నారని చెబుతారు. ఉత్తర హిమాలయాలలోని భారతదేశంలోని చోటా చార్ ధామ్ తీర్థయాత్రలో ఈ ఆలయం నాలుగు ప్రధాన ప్రదేశాలలో ఒకటి. ఈ ఆలయం 12 జ్యోతిర్లింగాలలో ఎత్తైనది.


హిందూ చరిత్ర ప్రకారం, మహాభారత యుద్ధంలో, పాండవులు తమ బంధువులను చంపారు; ఈ పాపం నుండి విముక్తి పొందేందుకు; పాండవులు తీర్థయాత్ర చేపట్టారు. కానీ విశ్వేశ్వరుడు హిమాలయాలలోని కైలాసంలో ఉన్నాడు. ఇది తెలుసుకున్న పాండవులు కాశీ నుండి బయలుదేరారు. హరిద్వార్ మీదుగా హిమాలయాలకు చేరుకున్నారు. వారు తమ నుండి దాక్కోవడానికి ప్రయత్నించిన శంకరుడిని దూరం నుండి చూశారు. అప్పుడు ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు: “అయ్యో, ప్రభూ, మేము పాపం చేశాము కాబట్టి మీరు మా దృష్టికి దాచారు. కానీ, మేము నిన్ను ఎలాగైనా వెతుకుతాము. మేము మీ దర్శనం చేసుకున్న తర్వాత మాత్రమే మా పాపాలు కడిగివేయబడతాయి. నీవు దాచిన ఈ ప్రదేశము గుప్తకాశీ అని పిలువబడుతుంది మరియు ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రమవుతుంది.


గుప్తకాశీ (రుద్రప్రయాగ) నుండి పాండవులు హిమాలయాల లోయలలోని గౌరీకుండ్ చేరుకునే వరకు ముందుకు సాగారు. వారు శంకరుని వెతుకుతూ అక్కడ తిరిగారు. అలా నకుల్ మరియు సహదేవ్ చూడడానికి ప్రత్యేకంగా ఉండే ఒక గేదె దొరికింది.


అప్పుడు భీముడు తన గదతో గేదెను వెంబడించాడు. గేదె తెలివైనది మరియు భీముడు అతన్ని పట్టుకోలేకపోయాడు. కానీ భీముడు తన గదతో గేదెను కొట్టగలిగాడు. గేదె తన ముఖాన్ని భూమిలోని సందులో దాచుకుంది. భీముడు దాని తోకతో లాగడం ప్రారంభించాడు. ఈ టగ్-ఆఫ్-వార్‌లో, గేదె ముఖం నేరుగా నేపాల్‌కు వెళ్లి, దాని వెనుక భాగాన్ని కేదార్‌లో వదిలివేసింది. ముఖం నేపాల్‌లోని భక్తపూర్‌లోని సిపాడోల్‌లోని డోలేశ్వర్ మహాదేవ్.


మహేశుని యొక్క ఈ భాగంలో, ఒక జ్యోతిర్లింగం కనిపించింది మరియు ఈ కాంతి నుండి శంకరుడు కనిపించాడు. శంకరుని దర్శనం ద్వారా పాండవులు తమ పాపాలను పోగొట్టుకున్నారు. భగవంతుడు పాండవులతో ఇలా అన్నాడు, “ఇక నుండి నేను ఇక్కడ త్రిభుజాకార జ్యోతిర్లింగంగా ఉంటాను. కేదార్‌నాథ్ దర్శనం ద్వారా భక్తులు పుణ్యఫలం పొందుతారు”. ఆలయంలోని గర్భగృహలో త్రిభుజాకారపు శిల పూజించబడుతుంది. కేదార్‌నాథ్ చుట్టూ అనేక పాండవుల చిహ్నాలు ఉన్నాయి. రాజా పాండు పాండుకేశ్వరంలో మరణించాడు. ఇక్కడ గిరిజనులు "పాండవ నృత్య" అనే నృత్యం చేస్తారు. పాండవులు స్వర్గానికి వెళ్ళిన పర్వత శిఖరాన్ని "స్వర్గారోహిణి" అని పిలుస్తారు, ఇది బద్రీనాథ్‌లో ఉంది. దర్మరాజు స్వర్గానికి బయలుదేరినప్పుడు అతని ఒక వేలు భూమి మీద పడింది. ఆ ప్రదేశంలో ధర్మరాజు బొటనవేలు పరిమాణంలో ఉన్న శివలింగాన్ని ప్రతిష్టించాడు. మాశిషరూపాన్ని పొందడానికి, శంకరుడు మరియు భీముడు గద్దలతో పోరాడారు. భీముడు పశ్చాత్తాపం చెందాడు. అతను శంకరుని శరీరానికి నెయ్యితో మసాజ్ చేయడం ప్రారంభించాడు. ఈ సంఘటన జ్ఞాపకార్థం, నేటికీ, ఈ త్రిభుజాకార శివ జ్యోతిర్లింగానికి నెయ్యితో మర్దన చేస్తారు. పూజకు నీరు మరియు బెల్ ఆకులను ఉపయోగిస్తారు.


నర-నారాయణుడు బదరిక గ్రామానికి వెళ్లి పార్థివ పూజను ప్రారంభించినప్పుడు, శివుడు వారి ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. నర-నారాయణుడు మానవాళి సంక్షేమం కోసం, శివుడు తన అసలు రూపంలోనే ఉండాలని కోరుకున్నాడు. వారి కోరికను మన్నిస్తూ, మంచుతో కప్పబడిన హిమాలయాలలో, కేదార్ అనే ప్రదేశంలో, మహేష్ స్వయంగా జ్యోతిగా ఉన్నాడు. ఇక్కడ ఆయనను కేదారేశ్వరుడు అంటారు.



కేదార్‌నాథ్ జ్యోతిర్లింగ ఆలయ నిర్మాణం


కేదార్‌నాథ్ ఆలయంలోని మొదటి హాలులో ఐదుగురు పాండవ సోదరులు, శ్రీకృష్ణుడు, శివుని వాహనం అయిన నంది మరియు శివుని కాపలాదారుల్లో ఒకరైన వీరభద్ర విగ్రహాలు ఉన్నాయి. ప్రధాన హాలులో ద్రౌపది మరియు ఇతర దేవతల విగ్రహం కూడా ఏర్పాటు చేయబడింది. గర్బగృహలో ఒక మధ్యస్థ-పరిమాణ శంఖమును పోలిన కఠినమైన రాతి నిర్మాణం పూజించబడుతుంది మరియు శివుని సదాశివ రూపంగా పరిగణించబడుతుంది. ఆలయం యొక్క అసాధారణ లక్షణం త్రిభుజాకార రాతి ఫాసియాలో చెక్కబడిన వ్యక్తి యొక్క తల. శివపార్వతుల కళ్యాణం జరిగిన ప్రదేశంలో సమీపంలో నిర్మించిన మరొక ఆలయంలో అలాంటి తల చెక్కబడి ఉంటుంది. బద్రీనాథ్ మరియు ఉత్తరాఖండ్‌లోని ఇతర దేవాలయాలతో పాటు ఆది శంకరులు ఈ ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించారని నమ్ముతారు; అతను కేదార్‌నాథ్‌లో మహాసమాధిని పొందాడని నమ్ముతారు. ఆలయం వెనుక ఆదిశంకరుని సమాధి మందిరం ఉంది. కేదార్‌నాథ్ ఆలయ ప్రధాన పూజారి కర్ణాటకకు చెందిన వీరశైవ వర్గానికి చెందినవాడు. అయితే, కేదార్‌నాథ్ ఆలయంలోని రావల్ పూజలు నిర్వహించరు. అతని సూచనల మేరకు రావల్ సహాయకులు పూజలు నిర్వహిస్తారు. అతను చలికాలంలో దేవతతో ఉఖిమత్‌కు వెళ్తాడు. ఆలయానికి ఐదుగురు ప్రధాన పూజారులు ఉన్నారు మరియు వారు ఒక సంవత్సరం పాటు ప్రధాన అర్చకులుగా మారతారు.



కేదార్‌నాథ్ జ్యోతిర్లింగ ఆలయ సమయాలు


తీవ్రమైన వాతావరణ పరిస్థితుల కారణంగా, ఆలయం ఏప్రిల్ చివరి (అక్షయ తృతీయ) నుండి కార్తీక పూర్ణిమ (శరదృతువు పౌర్ణమి, సాధారణంగా నవంబర్) మధ్య మాత్రమే తెరవబడుతుంది.



కేదార్నాథ్ జ్యోతిర్లింగ ఆలయానికి ఎలా చేరుకోవాలి


రోడ్డు మార్గం:-


న్యూఢిల్లీ బస్ స్టేషన్ నుండి బస్సులు దాదాపు ప్రతి అరగంటకు హరిద్వార్‌కు వెళ్తాయి. రహదారికి 8 గంటలు పడుతుంది. అలాగే, మీరు రైలులో వెళ్ళవచ్చు, దీనికి 4-6 గంటలు పడుతుంది. మరియు అక్కడి నుండి, ఆలయానికి రోడ్డు మార్గం ద్వారా నేరుగా చేరుకోలేరు మరియు గౌరీకుండ్ నుండి 14 కిలోమీటర్ల ఎత్తుపైకి చేరుకోవాలి. నిర్మాణం చేరుకోవడానికి పోనీ మరియు మంచాన్ సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఇది తేవరంలో వివరించబడిన 275 పాదాల్ పెట్ర శివ స్థలాలలో ఒకటి.


కేదార్‌నాథ్‌కు వెళ్లే మార్గం రిషికేశ్, దేవప్రయాగ్, రుద్రప్రయాగ గుండా వెళ్లి గౌరీకుండ్‌లో ముగుస్తుంది. జీపు వేగంగా వెళితే 9-10 గంటల్లో గౌరీకుండ్ చేరుకోవచ్చు. సాయంత్రం 8 గంటల తర్వాత రిషికేశ్ నుండి గౌరీకుండ్ వరకు రహదారి మూసివేయబడుతుంది. హిమాలయాలు రిషికేశ్ దగ్గర ప్రారంభమవుతాయి (హరిద్వార్ నుండి అరగంట). దేవప్రయాగకు వెళ్లే మార్గమంతా గంగ దగ్గరికి వెళ్తుంది. దేవప్రయాగలో భాగీరథి (గంగ) మరియు అలకనందులు కలిశారు. ఒకరు ఇక్కడ ఆగి, వారి కాళ్ళను ఈ పవిత్ర జలంలోకి ప్రవేశపెడతారు. దేవప్రయాగ రహదారి అలకనందుతో పాటు రుద్రప్రయాగకు వెళ్ళిన తరువాత, మహాఅలకనందు మరియు మందాకిని నదులు కలుస్తాయి. రుద్రప్రయాగ రహదారి మందాకిని పక్కనే వెళుతుంది.



రైలు ద్వారా:-


కేదార్‌నాథ్‌కు సమీప రైల్వే స్టేషన్‌లు రిషికేశ్ (215 కి.మీ), హరిద్వార్ (241 కి.మీ), డెహ్రాడూన్ (257 కి.మీ) మరియు కోట్‌ద్వార్ (246 కి.మీ). రిషికేశ్ వేగవంతమైన రైళ్లతో అనుసంధానించబడలేదు మరియు కోట్‌ద్వార్‌లో చాలా తక్కువ సంఖ్యలో రైళ్లు ఉన్నాయి. అయితే, హరిద్వార్ రైల్వే స్టేషన్, రిషికేశ్ నుండి 25 కి.మీ దూరంలో ఉన్న న్యూ ఢిల్లీ, ముంబై, అహ్మదాబాద్, అమృత్‌సర్ మరియు హౌరాలతో మెరుగైన అనుసంధానం ఉంది.


గాలి ద్వారా:-


కేదార్‌నాథ్ నుండి 239 కి.మీ దూరంలో డెహ్రాడూన్ సమీపంలోని జాలీ గ్రాంట్ విమానాశ్రయం కేదార్‌నాథ్ నుండి సమీప విమానాశ్రయం. వాస్తవానికి ఈ విమానాశ్రయం రిషికేశ్‌కి (సుమారు 16 కి.మీ) దగ్గరగా ఉంది మరియు రిషికేశ్ చేరుకోవడానికి దాదాపు 20-30 నిమిషాలు పడుతుంది. అక్కడ నుండి మీరు జోషిమత్ చేరుకోవడానికి టాక్సీ లేదా బస్సులో బుక్ చేసుకోవాలి.

ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం యొక్క పూర్తి వివరాలు


 
మల్లికార్జున జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం శ్రీశైలంఉత్తరాఖండ్ కేదార్నాథ్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం
మధ్యప్రదేశ్ మహాకాళేశ్వర్ జ్యోతిర్లింగ ఆలయంనాగేశ్వర్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం గుజరాత్ 
సోమనాథ్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం గుజరాత్ బైద్యనాథ్ ధామ్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం డియోఘర్
ఘృష్ణేశ్వర్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం వేరుల్భీమశంకర్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం పూణే
ఓంకారేశ్వర్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం ఖాండ్వారామేశ్వర జ్యోతిర్లింగ ఆలయం రామేశ్వరం
కాశీ విశ్వనాథ్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం వారణాసిత్రయంబకేశ్వర్ జ్యోతిర్లింగ దేవాలయం నాసిక్

0/Post a Comment/Comments

Previous Post Next Post